Strona główna O programie Aktualności programu Więcej informacji ze świata, mniej tabloidyzacji! List otwarty w sprawie pluralizmu informacyjnego w mediach

Od 1 stycznia 2018 r. strona nie jest aktualizowana.

Tematyka wolności słowa została przeniesiona na stronę główną
Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, dostępną na: www.hfhr.pl

Więcej informacji ze świata, mniej tabloidyzacji! List otwarty w sprawie pluralizmu informacyjnego w mediach PDF Drukuj Email
Poniedziałek, 15 Listopad 2010 18:25
15 listopada 2010 r. Obserwatorium skierowało list otwarty do wszystkich ogólnopolskich nadawców telewizyjnych, radiowych, wydawców prasowych i agencji informacyjnych z apelem o przywrócenie standardów pluralizmu informacyjnego, które powinny utrzymywać media.  Zobacz List w wersji PDF lub przeczytaj jego treść poniżej.



LIST OTWARTY W SPRAWIE PLURALIZMU
INFORMACYJNEGO W POLSKICH ŚRODKACH
MASOWEGO PRZEKAZU
 
 
W związku z ustaleniami z konferencji pt. „Własność mediów, pluralizm informacyjny, wolność słowa” zorganizowanej w dniach 29-30 października 2010 r. „Obserwatorium wolności mediów w Polsce” Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka razem ze Stowarzyszeniem Dziennikarzy Polskich – Oddział Warszawski oraz organizacja Human Rights House Foundation pragnie wyrazić zaniepokojenie zmniejszającą się ilością zagranicznych serwisów informacyjnych w polskich mediach – sytuacją, która ma miejsce zarówno w publicznej, jak i w komercyjnej telewizji, radiu oraz w prasie. Naszym zdaniem taki stan rzeczy ma istotny wpływ na prawo do informacji obywateli oraz prowadzi nieuchronnie do sytuacji, w której polski odbiorca pozbawiony jest możliwości uzyskania informacji o bieżących wydarzeniach na świecie oraz zrozumienia sytuacji na arenie międzynarodowej. 
 
Uważamy, iż zbyt duży wpływ na zawartość serwisów informacyjnych w polskich mediach ma wywierana na nie presja komercyjna. Dominacja programów o charakterze rozrywkowym powoduje, że brakuje debat i ambitnych informacji. Media o charakterze „tabloidowym” będą istnieć, jednak uważamy, że właściwy im sposób przekazywania informacji nie może dominować u wszystkich nadawców. Niezbędne jest zrównoważenie interesu ekonomicznego nadawców z prawem odbiorców do rzetelnej informacji. Zdajemy sobie sprawę, iż obsługa zagraniczna jest kosztowna, pozostaje ona jednak niezbędna i warta nieustannej uwagi.
 
W polskich serwisach informacyjnych za wiele miejsca poświęca się informacjom krajowym, podczas gdy informacje zagraniczne, które są prezentowane, wydają się być wybierane na podstawie niejasnych kryteriów a także szybko tracą swoją aktualność. Odnosimy wrażenie, że polskie media wiele uwagi poświęcają personalnym konfliktom politycznym oraz wydarzeniom o bieżącym, często sensacyjnym charakterze na rzecz rzetelnych relacji i analiz zagadnień o charakterze krajowym i zagranicznym.
                                            
Uzupełnienie serwisów informacyjnych analitycznymi oraz kompleksowymi wiadomościami z kraju jak i ze świata umożliwiłoby odbiorcom bieżące, systematyczne obserwowanie sytuacji na arenie międzynarodowej. Stąd warto, naszym zdaniem rozważyć, utworzenie międzynarodowych  redakcji działających stale.. Pozbawienie widzów dostępu do informacji z zagranicy sprawia, że standardy informacyjne w Polsce odbiegają od wzorów redakcji międzynarodowych.
 
Ważność proponowanej zmiany w przekazywanych treściach  wynika w dużej mierzez aktualnej  pozycji Polski na arenie międzynarodowej. Udział naszego kraju w wielu porozumieniach i sojuszach oraz fakt bycia stroną umów międzynarodowych wiążą się z koniecznością informowania o wydarzeniach mających znaczenie dla sytuacji w naszym kraju, w tym  związanymi z ochroną praw człowieka. Wiele umów międzynarodowych ma w Polsce status ponadustawowy, co oznacza, że obowiązują one jako druga,  co do ważności, zaraz po Konstytucji RP, grupa aktów normatywnych stosowanych w Polsce. Z tego względu, istotne jest prezentowanie informacji o wydarzeniach zagranicznych z uwzględnieniem polskiego kontekstu i zmian związanych z tymi wydarzeniami mających wpływ na nasz kraj – takich informacji polski odbiorca nie znajdzie w serwisach zagranicznych.
 
W naszej opinii zmiana sytuacji jest konieczna przede wszystkim ze względu na wymagania, jakie wynikają z dwóch zasad: zasady wolności słowa oraz zasady pluralizmu mediów. Pierwsza z nich, zawarta m.in. w art. 10 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, wiąże się nie tylko z obowiązkami o charakterze negatywnym, ale nakłada na państwo także obowiązki pozytywne. W niedawnym wyroku Manole i inni przeciwko Mołdawii (skarga nr 13936/02, wyrok z 17 września 2009 r.) Europejski Trybunał Praw Człowieka wskazał, iż na władzach telewizji publicznej ciąży obowiązek przedstawiania niezależnych i zróżnicowanych informacji, świadczących o różnorodności geopolitycznej i kulturowej.
 
Zasada pluralizmu wynika natomiast z art. 11 Europejskiej Karty Praw Podstawowych, w myśl którego „szanuje się wolność i pluralizm mediów”. Nie odnosi się ona jednak wyłącznie do pluralizmu własności mediów, ale również do różnorodności przekazywanych informacji. Na wielowymiarowość pluralizmu zwróciła również uwagę Komisja Europejska w trzystopniowej analizie opracowanej w styczniu 2007 r. (Commission three-step approach for advancing the debate on media pluralism within the European Union, IP/07/52).Zgodnie z nią pluralizm oznacza dbanie o różnorodność geopolityczną i kulturową. Oznacza to koniecznośćprzedstawiania zróżnicowanych poglądów, ujęć i wieloaspektowego ukazywania spraw w celu realizacji tzw. „communication right” odbiorcy, dającego mu prawo do uzyskania pełnej, uczciwej informacji oraz możliwość usłyszenia i porównania wielu opinii.Ponadto, na różnorodność geograficzną przekazywanych informacji powołuje się m.in. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji w przyjętym dokumencie Strategia państwa Polskiego w dziedzinie mediów elektronicznych na lata 2005-2020, definiując zasadę pluralizmu w mediach.
 
Naszym zdaniem osoby ze struktur właścicielskich mediów mają największy wpływ na zmianę sytuacji, która umożliwi przywrócenie informacyjnych proporcji w polskich mediach oraz lepszą jakość przekazywanych informacji. Odniesienie do tego, co dzieje się na świecie, jest kluczowe i przyczynić się może do polepszenia jakości polskich serwisów oraz do zmniejszenia stopnia, w jakim standardy polskich mediów odbiegają od międzynarodowych. Apelujemy o działania zmierzające do takich zmian.
 
 
 
List otwarty został opracowany przez Dominikę Bychawską oraz Monikę Gebel, prawniczki „Obserwatorium wolności mediów w Polsce”.
 
pomorskie zachodniopomorskie warmińsko-mazurskie podlaskie mazowieckie kujawsko-pomorskie lubuskie wielkopolskie łódzkie dolnośląskie opolskie śląskie świętokrzyskie małopolskie podkarpackie lubelskie