Od 1 stycznia 2018 r. strona nie jest aktualizowana.

Tematyka wolności słowa została przeniesiona na stronę główną
Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, dostępną na: www.hfhr.pl

ETPC o stosowaniu przez dziennikarzy ukrytej kamery PDF Drukuj Email
Piątek, 30 Październik 2015 08:53

W wydanym 13 października 2015 r. wyroku w sprawie Bremner przeciwko Turcji (skarga nr 37428/06), Europejski Trybunał Praw Człowieka stwierdził, że zarejestrowanie przy użyciu ukrytej kamery wizerunku skarżącego, który następnie został wyemitowany w programie telewizyjnym, stanowiło naruszenie jego prawa do prywatności gwarantowanego przez art. 8 EKPC.

Skargę do ETPC wniósł obywatel Australii, Dion Ross Bremner pracujący jednocześnie jako korespondent australijskiej gazety w Turcji oraz sprzedawca w chrześcijańskiej księgarni. Jego wizerunek został przedstawiony w telewizyjnym programie dokumentalnym wyemitowanym 24 czerwca 1997, który, zgodnie z towarzyszącym mu komentarzem, dotyczyć miał działań podejmowanych przez „zagranicznych handlarzy religią”. Zaprezentowane w programie spotkania, w których uczestniczył Bremner i grupa jego przyjaciół, sfilmowane zostały przy użyciu ukrytej kamery. Po jednym z takich spotkań Bremner został zatrzymany przez policję i aresztowany, co również zostało nagrane. Następnego dnia po aresztowaniu Bremner po złożeniu zeznań został on zwolniony z aresztu.

W związku z wyemitowaniem nagrania wizerunku skarżącego, pozwał on dziennikarkę oraz producentów programu wskazując na szkodę, którą poniósł w związku z zaistniałą sytuacją. Ostatecznie sądy krajowe rozpatrujące sprawę Pana Bremnera stwierdziły, że zaprezentowany w telewizji materiał nie dotyczył jego życia prywatnego, a raczej kwestii istotnych dla opinii publicznej. Po opisywanym wydarzeniach skarżący został zmuszony do opuszczenia wynajmowanego przez siebie mieszkania, a także opuszczenia terytorium Turcji.

Wyrok ETPC

Wnioskodawca w skardze do ETPC zarzucił naruszenie prawa do prywatności do którego miało dojść poprzez wyemitowanie materiału zarejestrowanego przy użyciu ukrytej kamery, a także z powodu nie uznania przez sądy krajowe zasadności jego roszczeń. Zdaniem skarżącego w tej sprawie naruszone zostały także inne prawa gwarantowane przez Europejską Konwencję Praw Człowieka, w szczególności art.  6 (prawo do sprawiedliwego przesłuchania), art. 9 (wolność poglądów, sumienia i religii) i art. 10 (wolność słowa).

Rozpatrując zarzut naruszenia artykułu 8, Trybunał stwierdził, że program dotyczący kwestii konwersji religijnej w Turcji niewątpliwie leży w zakresie zainteresowania publicznego. ETPC zauważył jednak, że program ten miał negatywny wydźwięk oraz użyto w nim wielu obraźliwych określeń. Trybunał nie dopatrzył się jednak, by materiał ten zawierał personalne ataki na skarżącego, a używanych w nim sformułowań nie można uznać za mowę nienawiści.

Swoją uwagę ETPC skoncentrował na problemie użycia ukrytych kamer w celu pozyskania materiałów do reportażu, która to technika powinna być w ocenie ETPC dozwolona tylko w niektórych przypadkach. Trybunał podkreślił przy tym, że zdobycie niektórych informacji przez dziennikarzy może wymagać wykorzystania takich środków, jednak muszą one być stosowane zgodnie z zasadami etyki dziennikarskiej i z odpowiednią powściągliwością. Biorąc pod uwagę, że Bremner nie jest osobą publiczną, ujawnienie jego wizerunku nie było uzasadnione istnieniem interesu publicznego, co nie zostało rozważone odpowiednio przez sądy krajowe. Ze względu na nie zapewnienie odpowiedniej i efektywnej ochrony wizerunku i życia prywatnego skarżącego i nieuzasadnione w tym wypadku uznanie wyższości interesu publicznego nad prywatnym naruszony został artykuł 8 Konwencji.

Trybunał uznał, że skarga wnioskodawcy jest niedopuszczalna w zakresie jakim odnosiła się do artykułów 6, 9 i 10.

Wyrok ten nie jest pierwszym orzeczeniem ETPC odnoszącym się do problemu użycia ukrytych kamer w pracy dziennikarskiej. W lutym tego roku wydany ETPC orzekał m.in.  w sprawie Haldimann i inni przeciwko Szwajcarii (skarga nr 21830/09), dotyczącej prowokacji dziennikarskiej przeprowadzonej przez pracowników programu „Kassensturz” w związku z nieuczciwymi praktykami agentów ubezpieczeniowych. Spotkanie dziennikarki, udającej klientkę, zostało zarejestrowane przy użyciu ukrytej kamery, za co została nałożona kara grzywny na zaangażowanych w sprawę dziennikarzy. Sąd Federalny Szwajcarii uznał co prawda, że interes publiczny przeważał w sprawie tej nad interesem indywidualnym, jednak środki użyte do zdobycia informacji były zbyt dolegliwe.

W uzasadnieniu wyroku stwierdzającego naruszenie artykułu 10 Konwencji, Trybunał zauważył, że kwestie poruszone przez dziennikarzy stanowią ważny temat w debacie publicznej, a ponadto wizerunek i głos agenta zostały zmienione w sposób uniemożliwiający jego identyfikację, co pozwala na uznanie działań wnioskodawców za zgodne z zasadami etyki dziennikarskiej.Trybunał podkreślił także, że konsekwencje na gruncie prawa karnego, które ponieśli skarżący są środkiem ze swej natury bardzo dolegliwym i mogą prowadzić do nieuzasadnionego ograniczania realizacji zadań wpisanych w naturę profesji skarżących. Czytaj szerzej: Prowokacja dziennikarska przed Trybunalem

W świetle obu wyroków można stwierdzić, że użycie ukrytych kamer w pracy dziennikarskiej ograniczone powinno być do szczególnych przypadków, uzasadnionych interesem publicznym i przy uwzględnieniu jak najwyższego stopnia ochrony życia prywatnego osób będących przedmiotem zainteresowania mediów, a także zasad etyki dziennikarskiej. Wyroki  te mogą stanowić inspirację do ujednolicenia orzecznictwa także polskich sądów w sprawach dotyczących prowokacji dziennikarskich, będących kwestią nieuregulowaną w przepisach krajowych.

 
Wyrok Wielkiej Izby ETPC w sprawie Perinçek przeciwko Szwajcarii. PDF Drukuj Email
Czwartek, 15 Październik 2015 15:23

Wielka Izba Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wydała wyrok w sprawie tureckiego naukowca i działacza politycznego, Doğu Perinçeka, uznając, że jego skazanie za negowanie ludobójstwa Ormian z 1915 r. stanowi naruszenie art. 10 EKPC. Tym samym Wielka Izba utrzymała wcześniejszy wyrok wydany w składzie siedmiu sędziów ETPC.

Perinçek został skazany na mocy przepisu szwajcarskiego kodeksu karnego, zabraniającego m.in. publicznego zaprzeczania lub usprawiedliwiania zbrodni przeciwko ludzkości lub ludobójstwa. Rozstrzygnięcie sądów szwajcarskich stanowiło konsekwencję szeregu wystąpień Perinçeka na konferencjach na terytorium Szwajcarii, w czasie których negował on tezę o ludobójstwie Ormian do którego doszło  w roku 1915 i latach następnych na terenie Imperium Osmańskiego uznając ją „międzynarodowe kłamstwo”. Naukowiec został zobowiązany do zapłacenia kary grzywny, a także zadośćuczynienia na rzecz stowarzyszenia „Szwajcaria-Armenia”.

Zarzucając naruszenie swobody wypowiedzi Perinçek wystąpił ze skargą do ETPC, który wyrokiem z 17 grudnia 2013r. przyznał, że doszło o naruszenia prawa do wolności wypowiedzi. Trybunał stwierdził wówczas, że prezentowane przez niego poglądy nie noszą cech nawoływania do nienawiści, czy przemocy, a jedynie stanowią sprzeciw wobec kwalifikowania masakry jako „ludobójstwa”. Podkreślił także, że o ile w odniesieniu do zbrodni Holokaustu istnieje niepodważalny międzynarodowy konsens i osoby za nią odpowiedzialne zostały osądzone przez sądy międzynarodowe, to w sposób jednoznaczny zgody takiej nie można stwierdzić w odniesieniu do rzezi Ormian. Stwierdzając naruszenie Konwencji, Trybunał odstąpił wówczas od  wymierzenia zadośćuczynienia.

W marcu 2014 roku rząd szwajcarski zwrócił się do Trybunału o ponowne rozpatrzenie sprawy. ETPC orzekając w składzie Wielkiej Izby zwrócił uwagę, że zasadniczym problemem w sprawie jest zagadnienie zachowania równowagi między ochroną godności ludności Ormiańskiej (gwarantowaną przez art. 8 EKPC), a swobodą wypowiedzi. Rozważając czy owy balans miedzy wartościami chronionymi przez EKPC został zachowany Trybunał wziął pod uwagę, że wypowiedzi naukowca nie zawierały znamion nawoływania do nienawiści i przemocy, a ponadto stanowiły element debaty publicznej o ważnych społecznie kwestiach, zasługującej na szerszą ochronę konwencyjną.

Mając powyższe na uwadze ETPC uznał, że doszło do naruszenia art. 10. Do naruszenia miało dojść z uwagi na brak proporcjonalności zastosowanych środków. Trybunał zdecydował jednocześnie o niewymierzaniu zadośćuczynienia pieniężnego na rzecz Perinçeka. W wyroku utrzymana została dotychczasowa linia orzecznicza dotycząca zbrodni Holokaustu, będącej przedmiotem wielu wypowiedzi ETPC. Trybunał nie podjął się jednak oceny czy rzeź Ormian należy kwalifikować jako „ludobójstwo” uznając, że nie posiada w tej materii kompetencji, jak i nie dostrzegając faktycznej potrzeby takiego rozstrzygnięcia.

Do wyroku zostały złożone zdania odrębne. Sędziowie Spielmann, Casadevall, Berro, De Gaetano, Sicilianos, Silvis i Kūris zaznaczyli, że nie mogą zgodzić się ze zdaniem większości, gdyż ich zdaniem nie doszło do naruszenia art. 10 – zastosowane przez władze szwajcarskie rozwiązania były bowiem adekwatne do działań skarżącego, a dojście do przeciwnych wniosków prowadzi do zachwiania równowagi pomiędzy ochroną godności ludności Ormiańskiej, a swobodą wypowiedzi. Dodatkowo w ocenie sędziów negowanie zasadności określania masakry Ormian mianem „ludobójstwa” jest niezgodne z powszechnie uznanymi faktami historycznymi.

Dodatkowo czterech sędziów: Silvis, Casadevall, Berro i Kūris, wyraziło przekonanie, że w powyższej sprawie w pierwszej kolejności wzięty pod uwagę powinien być art. 17 Konwencji (zakaz nadużycia praw) i właśnie w jego świetle należałoby badać możliwe naruszenia art. 10.

 
Wyrok ETPC w sprawie Peruzzi przeciwko Włochom PDF Drukuj Email
Środa, 12 Sierpień 2015 12:59
W dniu 30 czerwca 2015 r. Europejski Trybunał Praw Człowieka wydał wyrok w sprawie Peruzzi przeciwko Włochom (skarga nr 39294/09), w której stwierdził, że nie doszło do naruszenia wolności słowa.
Więcej…
 
<< Początek < Poprzedni 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Dalej > Ostatnie >>

pomorskie zachodniopomorskie warmińsko-mazurskie podlaskie mazowieckie kujawsko-pomorskie lubuskie wielkopolskie łódzkie dolnośląskie opolskie śląskie świętokrzyskie małopolskie podkarpackie lubelskie